1. Lehimlemek üçin material
(1) Titan we onuň esas garyndylary seýrek ýagdaýda ýumşak lehim bilen lehimlenýär. Lehimlemek üçin ulanylýan lehim dolduryjy metallara esasan kümüş esas, alýumin esas, titan esas ýa-da titan sirkoniý esas girýär.
Kümüş esasly lehim, esasan, iş temperaturasy 540 ℃-den pes bolan bölekler üçin ulanylýar. Arassa kümüş lehim ulanýan birleşmeleriň berkligi pes, döwülmegi aňsat, şeýle hem korroziýa we oksidlenme garşylygy pes. Ag Cu lehiminiň lehimlenme temperaturasy kümüşden pes, ýöne çyglylyk Cu mukdarynyň artmagy bilen peselýär. Az mukdarda Li saklaýan Ag Cu lehimi lehim bilen esasy metalyň arasyndaky çyglylyk we lehimlenme derejesini gowulandyryp biler. AG Li lehimi pes ereme nokady we güýçli gaýtarylma aýratynlyklaryna eýedir. Ol gorag atmosferasynda titan we titan lehimlerini lehimlemek üçin amatlydyr. Şeýle-de bolsa, wakuum lehimleme Li bugarmagy sebäpli peji hapalandyrar. Ag-5al- (0.5 ~ 1.0) Mn doldurgyç metal inçe diwarly titan lehim bölekleri üçin iň gowy doldurgyç metaldyr. Lehimlenen birleşme gowy oksidlenme we korroziýa garşylygyna eýedir. Kümüş esasy doldurgyç metal bilen lehimlenen titan we titan lehimli birleşmeleriniň kesiş güýji 12-nji tablisada görkezilen.
12-nji tablisa titan we titan erginleriniň lehimleme prosesiniň parametrleri we birleşme berkligi
Alýumin esasly lehimiň lehimlenme temperaturasy pes, bu bolsa titan ergininiň β-nyň ýüze çykmagyna sebäp bolmaz. Faza öwrülişi lehimleme armatura materiallaryny we gurluşlaryny saýlamak üçin talaplary azaldýar. Doldurgyç metal bilen esasy metalyň arasyndaky özara täsir pes, ereme we diffuziýa aýdyň däl, ýöne doldurgyç metalyň plastikligi gowy we doldurgyç metaly we esasy metaly bilelikde öwrüp bolýar, şonuň üçin titan ergin radiatoryny, petek gurluşyny we laminat gurluşyny lehimlemek üçin örän amatlydyr.
Titan esasly ýa-da titan sirkoniý esasly flýukslar, adatça, Cu, Ni we beýleki elementleri öz içine alýar, olar matrisa çalt ýaýrap, lehimleme wagtynda titan bilen reaksiýa girip bilýär, bu bolsa matrisanyň poslamagyna we döwülen gatlagyň emele gelmegine getirýär. Şonuň üçin lehimleme wagtynda lehimleme temperaturasy we saklanýan wagty berk gözegçilikde saklanmaly we mümkin boldugyça inçe diwarly gurluşlary lehimlemek üçin ulanylmaly däl. B-ti48zr48be adaty Ti Zr lehimidir. Ol titan bilen gowy çyglylyga eýedir we esasy metal lehimleme wagtynda dänejikleriň ösmegine meýilli däl.
(2) Sirkonium we esas erginleri üçin lehimlemek üçin dolduryjy metallar Sirkonium we esas erginlerini lehimlemek, esasan, ýadro energiýa reaktorlarynyň sirkonium ergin turbalaryny lehimlemekde giňden ulanylýan b-zr50ag50, b-zr76sn24, b-zr95be5 we ş.m.-ni öz içine alýar.
(3) Lehimleme flusy we gorag atmosferasy bolan titan, sirkoniý we esas erginleri wakuum we inert atmosferada (geliy we argon) kanagatlanarly netijeleri berip biler. Argon bilen goraglanan lehimlemek üçin ýokary arassa argon ulanylmalydyr we çyg nokady -54 ℃ ýa-da ondan pes bolmaly. Ot bilen lehimlemek üçin ftorid we metal Na, K we Li hloridini öz içine alýan ýörite flusy ulanylmaly.
2. Lehimleme tehnologiýasy
Kesmekden öň, ýüzi doly arassalamak, ýagyny aýyrmak we oksid plyonkasyny aýyrmak gerek. Galyň oksid plyonkasy mehaniki usul, çäge üflemek usuly ýa-da ereýän duz wannasy usuly bilen aýrylmaly. Inçe oksid plyonkasyny 20% ~ 40% azot kislotasy we 2% ftorwodorod kislotasy bolan erginde aýyrmak mümkin.
Ti, Zr we olaryň garyndylarynyň kebşirläp gyzdyrylanda birleşýän ýeriň howa bilen degmegine rugsat berilmeýär. Kebşirläp gyzdyrmak wakuum ýa-da inert gaz goragy astynda amala aşyrylyp bilner. Ýokary ýygylykly induksiýa gyzdyrmak ýa-da goragda gyzdyrmak ulanylyp bilner. Kiçi simmetrik bölekler üçin induksiýa gyzdyrmak iň gowy usuldyr, peçde kebşirläp gyzdyrmak bolsa uly we çylşyrymly bölekler üçin has peýdalydyr.
Ti, Zr we olaryň garyndylaryny kebşirlemek üçin gyzdyryjy elementler hökmünde Ni Cr, W, Mo, Ta we beýleki materiallar saýlanmaly. Uglerod hapalanmagynyň öňüni almak üçin gyzdyryjy elementler hökmünde açyk grafitli enjamlar ulanylmaly däldir. Kebşirlemek üçin enjamlar ýokary temperatura berkligi, Ti ýa-da Zr-e meňzeş termal giňelme koeffisiýenti we esasy metal bilen pes reaksiýa ukyplylygy bolan materiallardan ýasalmaly.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 13-nji iýuny